Характер функционирования структуры модели литературного портрета. Әдеби портрет моделі құрылымының жүзеге асу сипаты - Bazylova B. К. (Eurasian Journal of Philology Science and Education, 2015)
В статье рассматривается характер функционирования структуры модели литературного портрета. В мемуарах портрет является моделью мира, отражающей авторскую концепцию созданного характера. Основанием жанровой типологии литературного портрета является конфликт, как признак его структуры. При создании литературного портрета писатель опирается на образ героя, взятого из самой реальной действительности. Важное значение здесь имеет портретное сходство. Реальная личность познается автором как художественное целое, как самостоятельный и завершенный «сюжет» для словесного живописания. В художественном изображении неповторимости «лица», мышления, языка человека, проявляющейся в его характере, манере поведения и в биографии, творчестве – заключена эстетическая суть жанра литературного портрета. Существенным отличием литературного портрета рассматриваемого периода истории русской литературы является то, что портрет героя или его визуальный образ формируют исходную ситуацию, из которой «вырастает» вся структура повествования. Исходная реальная ситуация общения автора и героя делала визуальный образ портретируемого «необходимым» элементом структуры. Мақалада әдеби портрет жанрының мәселелері қарастырылады. Әдеби портрет өзінің мазмұны мен құрылымында деректі және көркем жанрлардың бөлшектерін жинақтайтын әдеби құбылыс болып табылады. Әдеби портрет жанры моделінің теориялық негіздемесі оның моделі құрылымының қызметтік сипаттамасы, құрамындағы компоненттер арасындағы қатынас туралы мәселе қояды. Әдеби портретті жасауда жазушы нақты шындықтан алған қаhарманға сүйенеді. Портреттік ұқсастық бұл жерде маңызды болып саналады. Автор нақты адамды көркемдік тұтастық ретінде қабылдап, көркемдік бейнелеуге дайын «сюжет» ретінде санайды. Оның мінез-құлқында, жүріс-тұрысында, өмірбаянында, шығармашылығында көрініс табатын көркемдік бейнелеудегі «бейненің» қайталанбаушылығы, ойының, тілінің ерекшелігі әдеби портрет жанрының эстетикалық ерекшелігі байқалады.