Метатекст: сущность и признаки. Метамәтін: мән және белгілер. - Akhmetbekova, А. М. (Eurasian Journal of Philology Science and Education, 2015)
В данной статье уточняются основные понятия текста и метатекста, определяются сущность и основные признаки метатекста. Такие типы текстов, как доклад, дискуссия, монография, учебник и статья в разной степени представляют научное знание, его семантику. Достигнув определенного уровня развития, научное знание находит новые каналы коммуникативных связей в виде различных компрессированных текстов, одними из которых являются толковые терминологические словари. Метатекст является продуктом интер-претации языковой действительности, объективирующий определенные участки знания о языке. Метатекстовая функция реализуется на основе метатекстовых элементов и собственно метатекстов. Метатекстовые элементы устанавливают связи между элементами основного текста, а не дополняют его содержание. Метатексты квалифицируются как тексты, возникающие по поводу других текстов (прототекстов), в результате реакции на них. Следовательно, дефиниция в толковом терминологическом словаре является метатекстом, так как служит для того, чтобы четко, ясно и кратко определить значение термина, являющегося объектом интерпретации в исходном тексте. Метатекст – единственный подлинно научный подход к объекту, путь теоретической абстракции, научного обобщения.Мақалада негізгі мәтін, метамәтін ұғымдары қарастырылады, метамәтіннің негізгі мәні мен белгілері анықталады. Мәтіндердің баяндама, пікірталас, монография, кітап және мақала сияқты түрлері әртүрлі дәрежеде ғылыми білімді, оның семантикасын білдіреді. Дамудың белгілі бір деңгейіне жету арқылы ғылыми білім әртүрлі қысқартылған мәтіндер түрінде коммуникациялық байланыстардың жаңа түрлерін табады,солардың бірі терминологиялық түсіндірме сөздік болып табылады. Метамәтін тіл туралы білімнің белгілі бір бөлімдерін айқындайтын тіл болмысының интерпретация өнімі болып табылады. Метамәтіндік функция метамәтіндік элементтер мен жеке метамәтіндердің негізінде жүзеге асады. Метамәтіндік элементтер негізгі мәтін элементтерін байланыстырады, ал олардың мазмұнын толықтырмайды. Метамәтіндер басқа мәтіндер (бастапқы мәтіндер) негізінде пайда болатын мәтіндер ретінде қарастырылады. Сондықтан дефиниция терминологиялық түсіндірме сөздікте метатекст болып табылады, сонымен қатар бастапқы мәтіндегі интерпретация объектісі болып саналатын терминнің мағынасы айқын, түсінікті және қысқаша анықтау үшін қолданылады. Метамәтін – объектінің ғылыми тәсілдерінің бірі және теориялық абстракция мен ғылыми қоры-тындылау жолы.