Қазақтың дәстүрлі әншілерін оқыту мәселелері. Проблемы обучения казахских традиционных певцов. - Kuzeubai, A. U. (Eurasian Journal of Philology Science and Education, 2015)
Мақалада музыкалық мұраның үзілмес тарихи жүйесін сақтап жеткізу,сонымен қоса қазақтың дәстүрлі орындаушыларын қазіргі заманауибағытта білім беру жүйесіне сай оқыту мәселелері қозғалады.Қазақтың ән дәстүрін сақтап қалудың негізгі шарты ол дәстүрліәншіге дауыс қою, сонымен қатар қазақ вокалдық орындаушылықтыңтеориялық негізін жасау. Мақалада келтірілген анықтамаға мән берсек,аталған тақырыпқа сай әдебиеттердің аздығы, бұл мәселе ғылымитүрде зерттелмегені, ал музыкалық оқу орындарында «дауыс қою» пәніәлі де эмпирикалық негізінде жүргізілетіні айқындалады. Автордәстүрлі вокал мәселелерін өзінің ғылыми зерттеу жұмысындағы бастымақсатымен, яғни, бастауыш және орта білім беру музыка мектептеріндедәстүрлі музыканттарды, оның ішінде, «дәстүрлі ән» бойыншабағдарлама және әдістеме негіздерін жасауымен байланыстыраотырып көрсеткен. Сөйтіп, жалпы дауыс қою мәселесін қоюмен бірге,мақалада музыкалық білім мекемелеріндегі (мектеп, колледждер)дәстүрлі ән мамандығы бойынша сабақ алатын дарынды балаларғадауыс қою жайында берілетін әдістемелік ұсыныстардың ең негізгіпараметрлері анықталған. В статье поднимаются проблемы трансляции (передачи) музыкальногонаследия и обучения казахских традиционных музыкантов в современных условиях. Важным условием сохранения песеннойтрадиции является разработка теоретических основ казахскоговокального исполнительства и, в частности, – постановки голосатрадиционных певцов. По обзору имеющейся (совсем небольшой)литературы, которая приводится в статье, эта проблема остаетсявсе еще малоизученной, а в музыкальных учебных заведенияхпредмет «постановка голоса» ведется большей частью на эмпирической основе. Вопросы традиционного вокала поднимаютсяавтором в связи с поставленной в его научном исследовании целью создать учебную программу и методику начального (школьного)обучения традиционных музыкантов – исполнителей вокально-инструментального жанра ән (пение с домброй). Кроме постановкиданной проблемы, в статье обозначены основные параметры,по которым должны быть выработаны конкретные методическиерекомендации по воспитанию и постановке голоса одаренных детей,обучающихся в музыкальных заведениях (школы, колледжи)по специальности «народное пение».