Жанровая природа «подражаний » пушкинскому «Евгению Онегину » в казахской литературе.Қазақ әдебиетіндегі Пушкиннің «Евгений Онегин » романына еліктеудің жанрлық табиғаты. - Kakilbaeva, E. T. (Eurasian Journal of Philology Science and Education, 2015)
Основная цель статьи – рассмотреть особенности трактовки казахскими переводчиками, поэтами и писателями романа А.С. Пушкинаоб Евгении Онегине и Татьяне Лариной. Автор статьи доказывает,что «Евгений Онегин» в силу многозначности и неисчерпаемостисвоего содержания живет «второй жизнью» на других языках,рассматривает особенности «прочтения » пушкинского романа Абаем, Асетом Найманбаевым и другими акынами XIX века. Абай на основесюжета «Евгения Онегина» создал новый в казахской литературежанр эпистолярного романа, а Асет Найманбаев, Куат Терибаеви Сапаргали Алимбетов интерпретировали пушкинский сюжет в жанреромантической поэмы – дастана. В статье также проанализированыособенности использования Азильханом Нуршаиховым пушкинскихтрадиций при построении сюжета романа «Махаббат, қызық мол жылдар», рассмотрено влияние Пушкина на трактовку поступковглавной героини романа и последней поэмы писателя о любви,определены точки соприкосновения в сюжетах обоих писателей.Автор статьи доказывает, что Азильхан Нуршаихов, искавший новуюжанровую форму для своих сюжетов, обратился к опыту Пушкинакак первого экспериментатора романного жанра в русской литературе.Мақаланың басты мақсаты – XIX-XX ғасырдағы қазақ аудармашы,ақын және жазушылардың Евгений Онегин мен Татьяна Ларинатуралы Пушкинның романын баян етуі. Зерттеудің авторы «ЕвгенийОнегин» мазмұнының сарқылмастығы мен көп мағыналығы арқылыбасқа тілдерде де орын тапқанын дәлелдеп, Абай, Әсет Найманбаевжәне басқа ақындардың Пушкин романын сюжетін түсіндіруерекшіліктерін айқындады. Абай «Евгений Онегин » сюжетінқолданып, қазақ әдебиетінде бірінші хат түрінде жазылған романжасағаны мәлім, ал Әсет Найманбаев, Қуат Терібаев и СапарғалиӘлімбетов Пушкиннің сюжетін романтикалық поэма – дастан түріндежасағаны туралы айтылған. Мақалада Әзілхан Нұршайықовтың«Махаббат, қызық мол жылдар » романында қолданған Пушкинніңдәстүрлеріне талдау жасалған, Нұршайыховтың сюжетіндегі бастыкейіпкер Ментайдың іс-әрекетіне әсер еткен Пушкиннің тәсілдеріқарастырған, жазушының соңғы махаббат туралы поэмасындағыкейіпкерінің орыс жазушысының кейіпкеріне ұқсастығы белгіленген.Мақаланың авторы өзінің сюжеттеріне ерекше жанрлық үлгісініздеген Әзілхан Нұршайықов қазақ әдебиетіндегі дәстүрлік нысандардан бас тартып, орыс әдебиетіндегі Пушкинның тәжірибесіненазар аударды деп санайды.