Сөз тіркесі мен жәй сөйлем синтаксисі.Синтаксис словосочетания и простого предложения. - Ashyrova, A. T. (Eurasian Journal of Philology Science and Education, 2015)
Синтаксис – сөз тіркесітуралы, сөйлем туралы ғылым. Сөйлеу дағдысыбойынша сөздер өзара белгілі бір жүйемен тіркеседі. Сол тіркестердіңде, сөйлемдердің де өз жүйелері, өз заңдары болады. Синтаксиссөйлеудің калыптасу ережелерін зерттейді. Қазақ тілінің синтаксисіграмматикалық ілім ретінде екі салада зерттеліп келеді: сөз тіркесініңсинтаксисі, сөйлемнің синтаксисі. Соңғысы өз ішінен жай сөйлемсинтаксисі, құрмалас сөйлем синтаксисі болып жіктеледі. Сөз тіл білімінде лексиология мен семасиологияның зерттеу объектісі болуыменқатар, грамматикада да әр түрлі ыңғайда қарастырылады. Сөздердіңқұрамы, тұлғасы, жасалу жолдары, олардың грамматикалық мағыналытоптары морфологияда қаралады. Ал сөздің сөз тіркесінің сыңарыболуы, сөйлем мүшесі, кейде сөйлем қызметтерінде жұмсалуысинтаксисте қаралады. Сондай-ақ тіркескен сөз топтары да әр түрліыңғайда қарастырылады. Сөз, негізінде дараланған ұғымды,лексика-грамматикалық мағынаны білдіреді. Олар мағыналықүйлесімділігіне қарай тілдің синтаксистік ережелері негізінде әр алуан лексикалық және синтаксистік топ құрау арқылы сөйлем ішінде айтылады. Қарым-қатынас жасау үшін ойды айтудың негізгі формасысөйлем болса, сөзді сөйлем құраудың материалы деп білеміз. Синтаксис– наука о строении словосочетаний и предложений.Слова между собой сочетаются по определенным правилам.У словосочетания и предложения есть свои системы и свои законы.Синтаксис исследует правила построения связной речи. Синтаксисказахского языка как грамматическая наука исследуется в двух направлениях: синтаксис словосочетания и синтаксис предложения.Последний делится на синтаксис простого предложения и синтаксиссложного предложения. Исследуемые в рамках синтаксиса вопросытесно соприкасаются с областью изучения морфологии. Морфология– это та часть грамматического строя языка, которая объединяетграмматические классы слов, принадлежащие этим классам грамматические категории и формы слов. Таким образом, в центреморфологии находится слово с его грамматическими изменениямии грамматическими характеристиками. Слова как единицы грамматические и лексические группируются в части речи,т. е. в грамматические классы слов, объединяющиеся, во-первых,на основании того обобщенного значения, которое отвлеченоот лексических и грамматических значений всех слов данногокласса, и, во-вторых, на основании характерного для каждоготакого класса комплекса грамматических категорий.