Кейбір тарихи әскери атаулар хақында. К вопросу о некоторых исторических военных названиях. - Kozhanuly, M. (Eurasian Journal of Philology Science and Education, 2015)
Бұл мақалада қазақтың күні кешеге дейін жаугершілік жағдайындаөмір сүріп, елін, жерін, тәуелсіздігін қорғауда қолданылған әскериқару-жарақ, киім-кешек атауларымен қатар, бұл күнде ана тіліміздіңбай сөздік қоры мен құрамында сақталған кейбір әскери мәндегікөнерген (тарихи) сөздері мен әскери әдіс-тәсілдері ұғымының тілдіктабиғаты қарастырылады. Халық ауыз әдебиеті мұраларындакездесетін тарихи әскери атау-термин сөздер – қазақ әскерилексикасында өзіндік орны бар тілдік бірліктер. Оларды терминдіктілдік бірліктер ретінде қарастырып, қазақи ұлттық әскери терминологияның қалыптасып дамуына ықпал ету аясында сөз етіледі. Бұл күнде бізге түсініксіз, тек эпос, батырлар жырларындасақталған әскери мәндегі көнерген(тарихи) сөздер қазіргі армия тілінде де кездесетінін оқырман назарына ұсына отырып, олардыңмағынасын нақты мысалдармен дәйектелді. Мақалада қазіргі армиятілінде көрініс тапқан кейбір тарихи әскери атаулардың кейбіріо бастағы мағынасында жұмсалса, ал кейбірінің алғашқы мағынасыұмытылып, тек тіліміздің сөздік қорында сақталған. Бұл жерде халық ауыз әдебиеті шығармаларында кездесетін кейбір әскери мәндегітарихи сөздер мен әскери әдіс-тәсілді атау-сөздер зерттеуші ғалымдар пікірімен негізделген. В статье рассматриваются понятия языковой природы некоторыхустаревших (исторических) армейских слов, применявшихся при использовании военных методов и способов защиты казахскимнародом своей родины, земли, независимости, а также рассматриваются названия военного оружия, наименование военнойформы одежды, применявшихся тогда и сохранившегося в словарномзапасе до настоящего времени, составив богатейший словарныйфонд родного языка. В исторических военных наименованиях, словах и терминах, которые встречаются в казахском устном народном наследии, особое место занимает казахская военнаялексика. Рассматриваемая казахская национальная военная терминология сформировалась в рамках развития терминов в ихязыковом единстве. Некоторые устаревшие военные слова, применявшиеся в казахском эпосе, героических сказаниях (песнях),и сегодня встречаются в военной лексике, в связи с чем читателямпредлагается анализ их значений и примеры применения. В даннойстатье автор разделяет и обосновывает мнения ученых, исследования которых посвящены казахскому устному народномутворчеству. Согласно им, некоторые устаревшие историческиевоенные слова-термины применяются при использовании военныхметодов.