Методы исследования концепта "человек / адам" в языковом сознании казахов. Қазақтардың тілдік санасындағы "aдам /человек" концептісін зерттеу әдістері. (Eurasian Journal of Philology Science and Education, 2015)
В статье рассматриваются методы исследования концепта «человек /адам» в языковом сознании казахов. Одним из наиболее эффективных методов исследования концептов признается психолингвистический эксперимент. Утверждается, что языковое сознание казахов-билингвов может быть исследовано не только на родном – казахском языке, но и на русском языке, составляющем ядро языкового сознания информанта. Результаты проведенных ассоциативных экспериментов показали, что содержание концепта "xеловек / fдам" в языковом сознании казахов значительно шире и изменилось в сравнении с данными лексикографических источников. Человек в казахском языковом сознании – это не только личность, но и существо, обладающее чувствами и эмоциями, самым важным признаком, среди которых является доброта, что доказывает значимость аксиологической составляющей концепта.Бұл мақалада екі тілді адамдардың тілдік санасын зерттеу әдістері қарастырылады, олардың ішінде, ең бастысы, психолингвистикалық эксперимент екені мойындалады. Экспериментке қазақ билингвтер қатысқан сәтте, олардың тілдік санасын өзге тілде де, яғни орыс тілінде де зерттеуге болатыны негізделеді. "Адам" концептісінің зерттеу негізінде көрсетілген эксперименттің нәтижелері келесі тұжырымға келтіріледі: қазақтардың тілдік санасындығы "Адам" концепттің мазмұны сөздіктерде берілген деректермен салыстырғанда бірталай кең қамтылған. Қазақтардың тілдік санасында адам тек тұлға ретінде көрсетілмеген, ол сезімі жәнеэмоциялары бар тірі зат, ақыл иесі болып табылады, оның ішінде ең маңыздысы – адам жақсы, мейірімді болу керегін эксперимент дәлелдейді.