Көктүріктердің әдеби мұрасы және түркі тілді мифологиямен үндестігі (Eurasian Journal of Philology Science and Education, 2019)
Кез келген ұлттың өзіндік ойлау жүйесі, дүниені қабылдаудағы бейнелеу тәсілдері болады. Олсан мыңдаған жылдар бойы ұрпақтар санасына сіңіп, әдетғұрып, сенімнаным жоралғыларыменмидай араласып кеткенімен, онда сол ұлттың әлемінің ерекшелігін толықтай тануға, сыртқыдүниемен байланыс әрекетін барынша ашық көрсетуге алып келетін ұлт мәдениетінің негізінқұрайтын ұлттық дүниетанымы мен құндылықтар дүниесі өрнектеледі. Қазақ халқының дақойнауы сонау есте жоқ ерте замандарға кететін тарихына байланысты әдеби құндылықтарымен фольклор туындыларының жақұттары мифологиялық бастау көздерден тұрады. Сөз өнеріфольклор мен әдебиеті бір жағы біріктіреді, екінші жағы әрқайсының өзіне тән ерекшеліктерінде туындататынын есте ұстағанымыз жөн. Солай десек те, екеуінің де мазмұндық құрылымыбабаларымыздың өміртіршілігіндегі мақсаттарға, идеялықэстетикалық талғамдарына орайқалыптасты. Мифтікдіни дүниетанымдар көк түркілер әдеби жәдігерлерінде адамныңтабиғатпен, ғарышпен арақатынастарының бастаулары, негіздері туралы түсініктерініңбасты арқаулары болып саналады. Міне, осы түсініктер біз сөз қозғағалы отырған дәуірдіңтуындыларының бойындағы аспан денелері, жануарлар, еңбек, тұрмыстық пайдалануқұралдарының құдіреттілікпен кіндіктестігі оның сюжеттері мен фабулаларында ұшырасатынғажайыптық көріністеріне терең мән беріледі. Осы көріністерді түркілік дүниетаным, сенімүдерістерін үстемелеу, әсірелеу, көркемдеу, психологиялық күйсезімді туындату, өрбіту,нығайту құралдары есебінде қарастырамыз