Роль Кудамы ибн Джафара в арабской литературной критике.Кудамы ибн Джафардың араб әдеби сынындағы рөлі (Eurasian Journal of Philology Science and Education, 2015)
Одним из примечательных представителей средневековой арабской филологии является Кудама ибн Джафар. Источники приписывают ему более двадцати произведений с различной тематикой. Однако самымизвестным среди них является «Накд аш-шиир». Знания Кудамы в области греческого языка, античной философии и логики особо отмечались рядом авторов. Неслучайно, что в произведении прослеживается явное влияние «Поэтики» Аристотеля. Оно является первым систематизированным самостоятельным трудом в арабской литературе по литературной критике. Кудама ввел в науку о стихосложении у арабов ряд терминов и понятий заимствованных у Аристотеля. Этим он прежде всего обагатил арабскую филологию новыми терминами. Научная ценность произведения состоит в том, что автор пытается установить параметры совершенного стиха руководствуясь не собственным вкусом и традиционными представлениями о поэзии, а именно категориями философии и логики. Кудамы ибн Джафар ортағасырлық араб филологиясының көрнекті өкілдерінің бірі болып табылады. Дерек көздеріне қарағанда Кудамы ибн Джафардың жиырмадан астам еңбектері болған. Дегенмен олардыңішіндегі еңбелгіл еңбегі болып «Накдаш-шиир» есептелінеді. Кітап алғысөзден және үш бөлімнен тұрады. Еңбек қатаң логикаға негізделген, ол Кудамы ибн Джафардың абстрактілі-философиялық ой жүйесіне негізделген.Кудамы ибн Джафардың ежелгі грек тілін, антика философиясы мен логиканы жетік меңгеруін басқа авторлар ерекше атап өткен. Сондықтан болар Кудамы ибн Джафардың шығармасында Аристотельдің «Поэтикасының» әсері айқын көрінеді. Кудамы ибн Джафардың жоғарыда аталған шығармасы араб әдебиетіндегі әдеби сын саласындағы жүйеленген алғашқы еңбек болып табылады. Кудамы ибн Джафар өлең ұйқастыру ғылымына Аристотельден алынған бірқатар терминдерді енгізген. Осындай еңбегінің нәтижесіндеараб филологиясын жаңа терминдермен байытты. Кудамы ибн Джафардың шығармасының құндылығы ол поэзия туралы өзінің және дәстүрлі түсініктерімен шектелмей, философия және логика категорияларымен байытты.
Keywords: средневековая арабская филология; арабская литературная критика; Кудама ибн Джафар; поэтика; античная философия и логика; ортағасырлық араб филологиясы; араб әдеби сыны; антика философиясы мен логикасы.