Ассоциативный эксперимент как средство выявления ментально маркированных концептов языкового сознания. Ассоциативті эксперимент тілдік санасының менталды таңбаланған концептілерін анықтау құралы ретінде.

Аннотация

В статье обосновывается необходимость исследования системы общечеловеческих и этнокультурных ценностей, дается перечень базовых общечеловеческих ценностей (ОЦ) и антиценностей; приводятся некоторые предварительные результаты полевых исследований по выявлению наиболее типичных аксиологических стереотипов, бытующих в российском и казахстанском социуме. Мақалада Қазақстан лингвистикасы үшін жаңа ғылыми сала – Қазақстан титулды этносының тілдік санасын зерттеудің қажеттілігі мен болашағы негізделетін мұнда бұл зерттеудің Қазақстан этнолинг- вистикасы мен лингвомәдениеттанудағы объект саласы анықталады; оның мақсаты мен міндеттері тұжырымдалып, аса маңызды (менталды таңбаланған) концептілерді ерікті ассоциативті эксперимент әдісімен анықтау мәселелері қарастырылады. Мақала мазмұнында ерікті ассоциативті экспериментті жүргізудің жұмыс кезеңдері белгіленген, анкеттердегі стимул сөздердің тізімі берілген, алынған материалдарды талдау әдісі мазмұндалған,информанттардың бүгінгі қазақтардың тілдік санасының ұлттық мәдени сипатын көрсететін қабылдау және ассоциативті ойлау ерекшеліктері анықталған. Автордың жүргізіп отырған жұмысы тілдік сананы зерттеуде, қазақ этносының этномәдени концептосферасын анықтауда және оның құндылық басымдылықтарын көрсетуде ассоциативті әдісті қолданудың тиімділігі мен болашақтылығын дәлелдейді.