Аксиологиялық лингвистикалық талдаудың аспектілері. Аспекты аксиологического лингвистического анализа.

Аннотация

Мақалада лингвистикалық аксиологиялық аспектілер баяндалады. Тіл біліміндегі құндылықтарды лингвистикалық аксиология қарастырады. Зерттеу парадигмасында аксиологиялық талдаудың басты ұғымдарына: бағалау, баға, құндылық, құндылықты мағына, құндылықты бағдарлау жатады. Осы мақалада құндылықтар классификациясы мен бағалауға түсінік беріледі. Жоспарлы негізде аксиологиялық талдау жүргізіліп, тіл білімі саласында маңызы бар тұжырым ретінде алынады. Жалпы аксиологиядан біз тілге қатысты «лингвистикалық аксиологияны» қарастырамыз. Аксиология мен тіл білімінің арақатынасы бізге тілдің аксиологиялық аймағын қарастыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар «Адам – Тіл – Әлем» жүйесінде адам және қоғам болмысы қалыптасуының негізгі мағыналары арқылы көрініс табуы назарға алынады. Бұл бағыттың мақсаты – тілдік тұлғаның ішкі әлемін танудың әдісі мен тех- нологиясын анықтау, тілдік мәліметтер арқылы тұлға мен қоғамның құндылыққа деген көзқарасын зерттеу. В статье рассматриваются аспекты лингвистического аксиологического анализа. Ценности в языкознании рассматривает лингвистическая аксиология. Ключевыми для аксиологического анализа являются понятия, в своей взаимообусловленности образующие данную исследовательскую парадигму: оценивание, оценка, ценность, ценностная ориентация, ценностный смысл. Избранное нами направление определяется стремлением последовательно трактовать рассматриваемые языковые единицы с позиций аксиологического анализа. Из многосоставной общей аксиологии возможно выделение ее лингвистической составляющей, «лингвистической аксиологии». В этой связи, при обозначении соотношения аксиологии и лингвистики представляется целесообразным вести речь об аксиологически ориентированной лингвистики, что коррелирует с понятием «аксиологическое измерение языка». А также, в системе «Человек - Язык – Мир» человек и общество формируются через основные смыслы. Цель данного направления – выявить технологию и способ усвоения языкового внутреннего мира личности.