Орыс поэзиялық дискурсында көктің және аспан шамшырақтарының метафоризациясының лингвомәдениеттілік ерекшеліктері

Аңдатпа

Мақала орыс поэзиялық дискурсында аспан мен аспан шамшырақтарының метафоризациясының лингвомәдени ерекшеліктеріне арналған. Метафоризацияның ассоциативті-семантикалық
және эмоционалды-эстетикалық компоненттерін талдау негізінде лингвомәдени ерекшеліктер
анықталады. «Аспан», «көк», «ай», «күн», «бұлт», «жұлдыздар» лексемаларының бейнелісимволикалық мәні анықталады. Поэзиялық дискурста аспан мен аспан шамшырақтарының
метафоризациясы аспан мен аспан шамшырақтарының қабылдауында орыс тілдік сана-сезімінің
өкілділігін көрсетеді. Аспан мен жұлдыздар жарықпен, жарқынмен және сұлулықпен ғана емес,
сонымен бірге суық, босаңсылық, немқұрайдылық пен жансыздықпен байланысады. Айды
метафоризациялаудың лингвомәдени ерекшелігі дәстүрлі мифопоэтикалық көзқарастарға
негізделеді. Орыс тілдік сана-сезім мен орыс ақындарының поэзиялық шығармаларында Аспан
мен Ай «ер-әйел» принципі бойынша қарама-қарсы қойылады. Бұл тұжырымдамалық антитеза
негізінде «Ай» лексеманың метафоризациялауының эмоционалдылығы қалыптасады: ай –
айрылыс, арман туралы мұң, айсыз түн. Мақалада аспан мен аспан шамшырақтарының орыс
поэзиясындағы метафоризациясы көркемдік және жеке авторлық қана емес, сонымен қатар
ұлттық-мәдениеттілік те көзқарасты бейнелейді.