Анализ понятия о сверхфразовом единстве. Күрделі фразалық бірлік туралы ұғымды талдау.

Аннотация

В статье рассматривается понятие о сложном синтаксическом целом (или сверхфразовом единстве) - основной единице членения текста на семантико- синтаксическом уровне, являющейся, по сути, минимальным текстом. Типичная композиция ССЦ включает в себя три структурно- смысловые части: ключевую фразу (зачин), комментирующую часть и концовку, однако зависимость от структуры целого произведения или его фрагментов в действительности обусловливает существующее в разных текстах композиционное многообразие сложных синтаксических целых. Обучение понятию ССЦ, его композиции, выработка навыка самостоятельного продуцирования сверхфразовых единств является целью одного из разделов учебно- методического комплекса по русскому языку [1–4], созданного авторами в соответствии с Учебной программой для экспериментального 11-го класса по переходу на 12-летнее образование общеобразовательной школы с русским языком обучения [5]. Мақалада мәтінді семантика-синтакстік деңгейде бөліктерге бөлудің негізгі бірлігі шағын мәтін болып табылатын күрделі синтаксистік тұтастық туралы ұғым (немесе күрделі фразалық бірлік) қарастырылады. Күрделі синтаксистік тұтастықтың мұндай түрі құрылымды‑мағыналық үш бөліктен: Анализ понятия о верхфразовом единстве негізгі оралым (бастама), түсіндірме бөлік және қорытындыдан тұрады, алайда тұтас шығарма не оның фрагменттері арасындағы құрылымдық байланыс шын мәнінде түрлі мәтіндерде кездесетін сан алуан композициялық күрделі синтаксистік тұтастыққа себепші болады. Күрделі синтаксистік тұтастық туралы ұғымды, оның композициясын оқыту, күрделі фразалық бірлікті өз бетінше орындау дағдысын қалыптастыру – авторлардың орыс тілді экспериментальды 11‑сыныптарының 12 жылдық білім беруге көшуіне арналған Оқу бағдарламасына сай құрастырған орыс тілі [1–4] бойынша оқу‑әдістемелік кешенінің бір бөлігі болып табылады.