Қазақстандағы когнитивтік тіл білімі

Аңдатпа

Мақалада елімізде соңғы он – он бес жыл аралығындағы жарық көрген когнитивтік зерттеулерге шолу беріледі. Қазақстан тілші ғалымдарының орыс тіліндегі зерттеулері көбі­ несе концептілерді салыстырмалы талдау, аударманың, қостілді тұл­ ға тілінің когнитивтік аспектілері т.б. мәселелер аясында шоғырлан­ ған. Қазақ тіліндегі когнитивтік зерттеулер когнитивтік бірліктерді репрезентациялаудың аксиологиялық аспектілеріне, этномәдениет­ тік атауларға байланысты тілдің когнитивтік қызметіне, сол сияқты ұлттық ономастикалық кеңістіктің концептуалдық құрылымын, көр­ кем дискурстағы когнитивтік құрылымдарды, жеке концептілерді талдауға бағытталған. Қазақ тіл біліміндегі когнитивтік парадигма­ ның дамуы ХХ ғ. 20-шы жж. А. Байтұрсынов, Қ. Жұбанов, С. Аман­ жолов т.б. ғалымдардың тілдік білімнің табиғаты жөнінде ұсынған тұжырымдарынан бастап қазіргі когнитивтік зерттеулерге дейін бес кезеңге бөлініп қарастырылады (Э.Н. Оразалиева).