Парри-Лордтың «ауызша теориясы»: позитивтік сын

Аңдатпа

Мақалада атақты американдық фольклористтер М.Парри мен А.Лордтың сындық және құрылымдық ұстанымдарының кейбір ере­ желері қарастырылады. Қазақ эпостаным материалының талдауынан, кейбір зерттеушілер Парри-Лорд теориясына дейін ауызша-стилді техниканың табиғатына көңіл бөлгендері белгілі болады. Фольклор жанрының ежелгі табиғи әдет-ғұрыптық және салттық дәстүрлер байланыстары, қазақ эпостық аспектісінің қалыптасу тарихы туралы ұсыныстыр М.О. Әуезов пен О.А. Нұрмағанбетовада айтылған. Со­ нымен бірге, А.Лорд ұсыныстары тек эпостық стилмен, поэтикалық техниканың ауызша-стилімен, формулдығымен ғана емес, ең бастысы – эпостық формуланың мифологиялық аспектілерінің мазмұны зама­ науи зереттеулер үшін айрықша маңызды. Б.Ш. Абылкасымов, Ж.Ж. Бектұров, С.Негимов және басқада зерттеушілер біздің ғылыми іргелі өңдеулер үшін аса маңызызды болып табылады. Сонымен бірге, бұл зерттеушілердің жеке амалдары біздің мақаламызда Парри-Лорд кон­ цептінің кейбір аспектілері сияқты құрылымдық сынға алынады.