Поэтические функции персонажей без «орнаментума» в поздней прозе О. Бокеева

Т. У. Есембеков; Е. М. Солтанаева

Авторлар

Т. У. Есембеков Казахский национальный универсиет им. аль-Фараби
Е. М. Солтанаева Казахский национальный универсиет им. аль-Фараби

Кілт сөздер:

орнаментум, «өзіндік атмосфера», «жалаңаш адам», руханилық, «жалаңдық», рухани өмірбаян, дискурс, персонаж, сю¬ жеттік желі, хронотоп, көркем уақыт және көркем кеңістік

Аңдатпа

Мақалада О. Бөкеев прозасының соңғы кезеңіндегі кейіпкерлер дің поэтикалық қызметі қарастырылған. Мәселелік талдауға «Сайтан көпір», «Қар қызы» повестері мен «Атаукере» романы алынған. Бұл шығармаларда қазіргі адамдардың «рухани болмысы» зерттеледі. Аталмыш шығармаларда авторлық позицияның басты мақсаты – ав тор көзқарасының адамгершілік-философиялық аспектін айқындайт ын адамның рухани тұлғасын, адамның «өзіндік атмосферасының» қабаттарын көрсету болғандығы анықталды. Сондай-ақ «Жалаңаш адам» тіркесін қолданудың поэтикалық қызметі айқындалады. Ру хани жалаңдық, рухани жалаңаштық ұғымдарына көңіл бөлінеді. Адамның рухани кері кетушілігі ретінде адам «жалаңаштығы» туралы ой бөліп көрсетілсе, бұған қарама-қарсы рухани баю (өркендеу) өз «жалаңаштығын» киіндіруге әрекеттену ретінде сипатталады. Кейіп кер мінездерінің қарама-қарсы контрастіге құрылуының да өзіндік мағынасы ашылған. Адам рухы мен оның айналасына ерекше назар аударуды қажет етуді ұйғаратын адамгершілік-философиялық ас пект айқындалады.