Теория Парри-Лорда в исследовании поэзии жырау XV-XVIII веков

Қ. Жаңабаев; У. Ақбердіқызы

Авторлар

Қ. Жаңабаев Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
У. Ақбердіқызы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

Кілт сөздер:

импровизатор, ауызша-стилдік техника, эпостық формула, ырғақ, эпос, эпостаным, фольклористика, жанр, сюжет, миф, салт-жоралғы, ғұрып, бастапқы дәстүр, ата-баба ғибадаты, құрылымдық сын.

Аңдатпа

Мақалада Парри-Лорд мектебінің қазақ эпостанымына тигізген әсері толығырақ зерттелген. Мысалға, Б.Ш. Абылкасимовтың фундаменталды ғылыми зерттеуінен мән-мағынаны, эпостық формуланың стильді тәсіл ретінде пайда болуы, сондай-ақ ауызша-стильді техниканың формальды-стилдік және көркем-поэтикалық заңдылықтары мен формулдық, тұрақтылық, жеке сөздердің үнемі бір позицияда болуы, стереотиптілік, синтактикалық біркелкілік сияқты маңызды белгілері бар құрамды-стилистикалық бөлімдерден тұрады. Мақаланың артықшылығы талқылау сипатының болуында. Онда Парри-Лорд концепциясының негізгі шешімдерін дәлелдейтін мысалдар келтірілген, оларды қажетті бағытта дамып жатқан – эпостың пайда болуы, эпостық формул, жырау мәтінінің толық нұсқасы, фольклордың, мифтің, салт пен жоралғының ежелгі кезге барып тірелуі.