Қазақ, түрік және өзбек тілдерінде č (ч) , š (ш), h (х) дауыссыз фонемаларының салыстырмалы сипаттамасы

Аңдатпа

Заманауи түркі тілдерінің әрқайсысы құрылымдық дамудың ұзақ үдерісі, әдеби (жазбаша-орфографиялық, сөйлеу т.б.) нормаларды меңгеру және тұрақты жетілдіру нәтижесінде қалыптасқаны белгілі. Бұл үдерісте, бәлкім, олардың таңдаған және дайындаған фонетикалық жүйесі тілді, оның өз нормалары мен қатардағы элементтерін қалыптастырудың басты факторларының бірі болар. Кез келген тілдің фонетикалық құрылымы сәйкесінше үйлестіріледі, біртіндеп аталмыш тілдің тұрақты ережелері мен заңдылықтарына айналатын өзара фонетикалық және фонологиялық құбылыстармен тығыз байланысады. Дәл осы ережелер және тұрақтандырылған фонетикалық заңдылықтар нақты тілдің алдағы уақытта дамуын реттейтін және оның айрықша ерекшеліктерін белгілейтін фонетика-фонологиялық құрылымын құрайды. Бұл ерекшеліктерді өзара теңестіру және оларды тілдердің шыққан тегімен салыстыру осы құбылыстардың эволюциялық дамуы мен кез келген бағытқа заңды өзгерісін айғақтайды.