А. Белыйдың «Петербург» романы шетелдік модернизм мәнмәтінінде

Аңдатпа

Андрей Белыйдың «Петербург» романы Батыс әдебиетін дамыту мәнмәтінінде орналасқан.
Андрей Белый және Джойстың романдарының поэтикасы әдеби кейіпкерлердің антропологиялық
сипаттамаларын қысқартуда негізделген.
Екі жазушы да гротеск, ирония мен пародияны белсенді пайдаланады. Бұл күлкілі әсер
көздері шынайы әдебиетке тән антропологиялық поэтиканың қысқаруына ықпал етеді.
Көркем сатиралық әдістер адам сипаттамаларының шоғырлануы мен жинақталуына (гротеск),
мағыналарды жан-жақты пайдаланғанда (ирония және пародия) негізделген. Сонымен қатар,
сатиралық тәсілдердің едәуір бөлігі бұрмалайды, тіпті адамның келбетінің сұлбасын салады.
Джойс «Улисс» романында кейіпкерлердің ыдыраған бейнелерін суреттейді, кеңістіктік
бейнелер мен мәдени мәнмәтінді қоса көркемдік әлемді кеңейтеді. Джойстың бұл шығармашылық
әдісі Андрей Белыйдың поэтикасымен, оның романында көлеңкеге айналған кейіпкерлердің
қысқа портреттері, шығармада елеулі орын атқаратын Ресей, Петербург, Шығыс және Батыстың
жаһандық бейнелері жақындастырады.
Сондай-ақ Пруст пен Андрей Белый ұқсас қағидаттарға сүйене отырып романның
жанрын жаңартты. Жазушылардың өткенге дәйекті қызығушылығы, олардың романдарында
онтологиялық бейнелердің жоғары мәртебесі, өткен және қазіргі бірыңғай ағыны, кейіпкерлердің
қысқартылған антропологиялық қасиеттері – осының бәрі Пруст пен Андрей Белый романдарын
жақындастырады.