Невербальные средства коммуникации: о звуковой стороне речи (на примере русского и казахского языков).Коммуникациядағы бейвербалды амалдардың орны: сөздің дыбысты жағы (орыс және қазақ тілдері негізінде).

Аңдатпа

В процессе контактирования представителей различных культур в сфере общественной жизни интерес к изучению национально-культурной специфики межкультурной коммуникации заметно возрос. Специфические черты в общении проявляются не только на вербальном, но и находят отражение и на невербальном уровне. Различные народы по-разному используют невербальные средства как знаковые элементы. Значения этих невербальных средств бывают обусловлены определенной средой, соответственно представители раз- ных народов отличаются друг от друга картиной мимического поведения и характером жестов, что позволяет говорить об их национальном характере, и связаны с этнической, географической, социально-культурной средой. Невербальное поведение казахского народа имеет свои уникальные особенности, в которых отра- жается специфика национального характера, национального сознания, менталитета, культуры и быта. Как известно, «звуковая речь заключает в себе два взаимосвязанных аспекта: акустический, проявляющийся при речепорождении, и перцептивный при восприятии речевых единиц». Акустическая сторона общения является одной из составляющих невербального поведения человека. Мәдениетаралық коммуникацияның ұлттық-мәдени ерекшеліктерін зерттеу қазіргі таңда тіл білімінде өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Бұл ғылыми үдеріс қоғамдағы әртүрлі ұлт өкілдері қарым-қатынастарының дамуына тікелей байланысты. Тілдік қарым-қатынастың өзгешеліктері тек қана вербалды деңгейде емес, тікелей бейвербалды деңгейде де байқауға болады. Әртүрлі халықтар таңба элементтері ретінде түрлі бейвербалды амалдарды қолданады. Бұл бейвербалды амалдардың мағыналары белгілі бір ортаға қарай өзгеріп отыруы мүмкін. Әр халықтың өзіндік ұлттық, мәдени ерекшеліктері олардың бет, дене қимылдарында, ым-ишараттарында мінез-құлқында көрініс табады, сондықтан олардың ұлттық ерекшеліктері этникалық, географиялық, әлеуметтік, мәдени ортамен байланысты. Қазақ халқының бейвербалды мінез- құлқында өзіндік бірегей ерекшеліктері ұлттық сана-сезімінде, ұлттық менталитетінде, мәдениетінде және тұрмыс-тіршілігінде көрініс алады. «Дыбысты тіл екі аспектіден тұрады, олар акустикалық және перцептивтік. Біріншісі сөйлеуде, екіншісі сөйлеуді ұғынуда орын алады». Бейвербалды мінез-құлықта акустикалық бейвербалды амалдар маңызды орын алады.