Академиялық мақсаттағы ағылшын тілінде академиялық терминологиялық құзыреттілікті жасанды интеллект көмегімен дамыту
DOI:
https://doi.org/10.26577/EJPh2033202623Аңдатпа
Бұл мақала академиялық мақсатта ағылшын тілін оқитын студенттердің академиялық терминологиялық құзыреттілігін дамытуда генеративті жасанды интеллект құралдарын қолданудың тиімділігін зерттейді. Бұл зерттеудің өзектілігі жоғары білім берудің цифрлық трансформациясынан, академиялық сауаттылықтың өсіп келе жатқан маңыздылығынан және жасанды интеллект технологияларын белсенді енгізу мәнмәтінінде мамандандырылған терминологияны оқыту әдістерін жетілдіру қажеттілігінен туындайды. Зерттеудің мақсаты – студенттердің ғылыми коммуникацияда академиялық терминологияны түсіну, интерпретациялау және дұрыс қолдану дағдыларын дамытуда генеративті жасанды интеллекттің педагогикалық әлеуетін бағалау. Зерттеу сандық және сапалық талдау әдістерін біріктіретін аралас әдістеме негізінде жүргізілді. Экспериментке EAP бағдарламалары бойынша білім алатын бакалавриат пен магистратураның 68 білім алушысы қатысты. Эмпирикалық деректер алдын ала және соңғы тестілеу, сауалнама, жартылай құрылымдалған сұхбат және студенттердің жасанды интеллект құралдарымен өзара әрекеттесуін талдау арқылы жиналды. Нәтижелер академиялық терминологиялық құзыреттіліктің айқын өсуін, академиялық жазу сапасының жақсаруын, сөздік қорының кеңеюін және өзін-өзі басқару оқу дағдыларының дамуын көрсетеді. Ең маңызды оң өзгерістер ғылыми жазылым мен кәсіби коммуникация үдерісінде академиялық терминологияны орынды әрі дәл қолдану барысында байқалды. Зерттеу нәтижелері білім алушылардың жасанды интеллект технологияларын жоғары деңгейде қабылдайтынын және олардың оқу мотивациясын арттыруға оң ықпал ететінін көрсетті. Сонымен қатар, жасанды интеллект сауаттылығын (AI literacy), сыни ойлау дағдыларын және жасанды интеллект негізінде автоматты түрде генерацияланған ақпараттың сенімділігі мен дәлдігін бағалай білу құзыреттерін дамыту қажеттілігі анықталды. Зерттеу нәтижелері генеративті жасанды интеллект педагогикалық тұрғыдан негізделген түрде білім беру үдерісіне кіріктіріліп, оқытушы тарапынан мақсатты әдістемелік қолдау қамтамасыз етілген жағдайда, қазіргі жоғары білім беру жүйесінің тиімді құрамдас бөлігі бола алатынын көрсетті.
Түйін сөздер: жасанды интеллект, генеративті жасанды интеллект, академиялық терминология, академиялық терминологиялық құзыреттілік, академиялық мақсаттағы ағылшын тілі, академиялық жазу, академиялық сауаттылық.
