Проблемы выявления онимической семантики. Оним семантикасын анықтау мәселелері.

Аннотация

В статье рассматриваются различные точки зрения на проблему выявления семантики имени собственного на материале различных языков. В современной лингвистике существуют различные взгляды на вопрос о значении и семантике имени: от структурно-языкового содержания имени собственного, «редуцированного» или ослабленного значения имени собственного, энциклопедического значения до полного отрицания значения у имени собственного. Эта проблема постоянно получает новые импульсы для размышления при обращении к ранее не исследованным или слабо изученным именам, к специфическим разрядам и типам онимов, к языкам разной типологии и генеалогии. Языковые факты и явления столь разнообразны и многоплановы, что они с трудом укладываются в строгие логические рамки, всё время стремятся сломать стереотипы, выйти за пределы таксономии, проявить свою уникальность. Но это не значит, что понять семантическую природу онимов невозможно. Каждое следующее осмысление этой проблемы становится новым шагом на пути к недостижимой цели – созданию непротиворечивой и полной теории имени собственного. Бұл мақалада әр тілдердегі жалқы есімдердің семантикасын анықтау мәселесіне қатысты түрлі көзқарастар жайлы айтылады. Қазіргі лингвистикада жалқы есімдердің мағынасы мен семантикасына қатысты көптеген пікірлер бар: жалпы есімдердің тілдік-құрылымдық мазмұны, редуцияланған немесе жалпы есімдерінің мағынасының көмескіленуі, оның энциклопедиялық мағынасының толықтай жоққа шығарылуы. Бұл мәселе типологиялық және генеологиялық тұрғыдан әртүрлі тілдердегі бұған дейін толықтай зерттелмеген есімдердің, өнімдердің типологиясы, олардың спецификалық жіктелінісі үнемі жаңа түрткілерге толы. Тілдік фактілері мен құбылыстарының әркелкілігі мен көпсалалығы соншалықты, оларды логикалық тұрғыдан бір қалыпқа келтіру қиын, әрдайым олар стереотиптерді бұзуға, таксономияның шегінген шығуға, өзінің ерекшелігін көрсетуге тырысады. Алайда бұл өнімдердің семантикалық табиғатын түсіну мүмкін емес деген сөз емес. Бұл мәселенің әрбір қарастырылуы қол жетпейтін мақсат, яғни жалқы есімдердің толық және қайшылықсыз теориясын жасау жолында жасалған жаңа қадам болып табылады.