Публицистический дискурс исторической прозы А. Алимжанова. А. Алимжановтың тарихи прозасындағы публицистикалық дискурс

Аннотация

В статье на материале исторических романов А. Алимжанова рассматриваются особенности его публицистического дискурса. Обнаруживаются две основные тенденции: тенденция выделения авторского «я» как экстралингвистической категории, характеризующаяся предельной открытостью гражданской позиции путем полного слияния голосов автора и персонажа. Вторая тенденция связана с многочисленными историческими реминисценциями, создающими сюжетные линии, утверждающие сложную диалектику прошлого и настоящего, личного и общественного. Проведенный анализ позволил выделить теоретически и практически значимую для современной исторической прозы проблему усиления публицистического начала. В статье проводятся параллели между романами А. Алимжанова разных лет, на основе анализа их дискурса делается вывод о значимости для произведений с историческими фигурами сугубо публицистических средств изображения. Романы А. Алимжанова, опираясь непосредственно на исторические реалии эпохи Махамбета и аль-Фараби, одновременно несут в себе характерные черты художественного видения писателя, живущего проблемами своего времени. Мақалада А.Алимжановтың тарихи романдары негізіндегі оның публицистикалық ерекшеліктері қарастырылады. Атап айтсақ, негізгі екі тенденция анықталған: автор мен кейіпкер дауыстарының толық бірігу жолы арқылы азаматтық ұстаным айқындығын сипаттайтын экстралингвистикалық категория тәрізді авторлық «меннің» бөлінуі. Екінші тенденция сюжеттік тармақтарды қалыптастыратын, жеке мен қоғамның, өткен мен қазіргінің күрделі диалектикасын анықтайтын көпсанды тарихи реминисценциямен байланысты. Жүргізілген зерттеу қазіргі тарихи прозаның публицистикалық бастаулар мәселелесінің күшеюіне теориялық және тәжіриблік тұрғыдан маңызды болды. Мақалада әр жылдардағы А.Алимжанов романдары арасындағы сәйкестік жүргізіледі, олардың дискурсын сараптау негізінде тарихи фигуралы шығармалар үшін публицистикалық бейнелеу амалдарының маңыздылығы анықталды. А. Алимжанов романдары әл-Фараби және Махамбет дәуіріндегі тарихи шындықтарға сүйене отырып өз кезеңінің мәселелерімен өмір сүретін жазушының көркемдік көрініс мінезінің ерекшеліктерін сипаттайды.