Сауаттылық ұғымын əлеуметтік тəжірибе ретінде анықтау мəселелері. Проблемы определения концепта грамотность в качестве социальной практики.

Аннотация

Мақала білім беру, адам құқықтары жəне даму дискурсынан мəлімет беретін сауаттылық ұғымының мағыналарын анықтау кезінде пайда болған халықаралық аренадағы дебаттан бастау алады. Көпшілікке «сауаттылық» ұғымының қолданыс мəселесі балалардың оқу мен жазуды үйрену жолдары жайлы сұрақтарға келіп тіреледі. Сонымен қатар көп жағдайда оған ұқсас метонимия ересектердің сауаттылығы жайлы сөз қозғалғанда пайдаланылады. Екінші жағдайда сауаттылық ересектердің сауатсыздығын жеңу мақсатында оларға оқуды қалай үйрену керектігін көрсететін бағдарламаны қамтиды (алайда көп жағдайда ересектердің сауат ашу бағдарламаларының басты себебі жазуды үйрену болуда). Айтылған пікірлердің сауаттылықтың əлеуметтік тəжірибе ретінде қалыптасу жолында өзіндік орынға ие екендігін айту қажет. Бұл ұғымның басқа да сауалдарына жəне анықтау дəстүрлеріне көз жүгіртсек, олардың «сауаттылық оқу ретінде» пайымына шектеу қоятындығын байқаймыз. В статье рассматриваются международные дебаты, имевшие место в процессе определения значений концепта грамотность, который дает информацию о дискурсе образования, человеческого права и развития. Во многих случаях понятие «грамотность» затрагивает такие проблемы, как обучение детей чтению и письму. Кроме того, схожая метонимия используется при обсуждении уровня грамотности взрослых. Во втором случае концепт «грамотность» включает в себя программы ликвидации и/или повышения грамотности среди взрослого населения (однако, во многих ситуациях целью ликвидации и/или повышения грамотности среди взрослого населения является только обучение письму). Необходимо отметить, что несмотря на неполный характер содержания, эти мнения крайне важны для определения грамотности в качестве социальной практики. Тщательно исследовав разные традиции определения понятия «грамотность», можно заметить, каким образом предыдущие определения ограничивали концепт «грамотность в качестве социальной практики».