Жоғары оқу орнында филолог-студенттердің әдістемелік құзыреттілігі: инновациялық оқыту технологияларының лингводидактикалық әлеуеті

Аңдатпа

Мақалада жоғары білім беру жүйесінде филолог-студенттердің әдістемелік құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі тіл мұғалімдерінің кәсіби даярлығына қойылатын талаптардың артуы мен инновациялық технологияларды әдістемелік даярлыққа кіріктірудің теориялық негіздерінің жеткіліксіз әзірленуі арасындағы қайшылықпен айқындалады. Зерттеу теориялық-талдамалық сипатта жүргізіліп, құзыреттілік, іс-әрекеттік және лингводидактикалық тәсілдерге сүйенеді. Мақалада әлемдік педагогикалық дәстүрде қалыптасқан әдістемелік құзыреттілік құрылымы жүйеленіп, когнитивтік-лингвистикалық, әдістемелік, жобалау-технологиялық, коммуникативтік-педагогикалық, рефлексивтік-зерттеушілік және аксиологиялық компоненттерден тұратын алты компонентті модель ұсынылады. Аралас оқыту, жобалық оқыту, корпусқа негізделген тәсіл, геймификация және цифрлық білім беру платформаларының дидактикалық әлеуеті сипатталады. Қазақстандық көптілді білім беру ортасының ерекшеліктері мен педагог кадрлар даярлайтын жетекші жоғары оқу орындарының тәжірибесі талданады. Инновациялық технологияларды мұғалім даярлау үдерісіне енгізудегі жүйелі мәселелер анықталып, оны жетілдірудің перспективалық бағыттары белгіленеді. Зерттеу қорытындысында қазіргі тілдік білім беру талаптары мен Қазақстан Республикасының ұлттық білім беру басымдықтарын ескере отырып, университеттегі әдістемелік даярлық жүйесін мақсатты түрде жобалау қажеттігі негізделеді. Зерттеуде сондай-ақ Қазақстандағы көптілді білім беру контексінің филология студенттерінің әдістемелік дайындығына, атап айтқанда үштілді білім беру саясатына байланысты ерекше талаптар қойғаны анықталған. Алынған нәтижелер тіл педагогикасының қазіргі заманғы талаптарын ескере отырып, университеттік әдістемелік дайындықты қайта құрылымдаудың теориялық тұрғыдан түсінілуіне үлес қосады. Осы зерттеудің нәтижелері Қазақстанда және одан тысқары жерлерде тіл пәндері оқытушыларына арналған оқу бағдарламаларын, әдістемелік модульдер мен кәсіби даму бағдарламаларын жасаудың негізі бола алады.

Түйін сөздер: әдістемелік құзыреттілік, филолог-студенттер, лингводидактика, инновациялық технологиялар, жоғары білім, тілдік білім беру, Қазақстан.