Специфика противительных отношений в сложном предложении с союзом «and». “And” жалғаулығымен құрастырылған күрделі сөйлемдегі қарсылықты қарым-қатынас жүйесі.

Аннотация

В статье рассматриваются сложные предложения с союзом «and», в которых выражены противительные отношения. Противительность трактуется как широкая категория, содержанием которой является логико- грамматическое значение противопоставления, противоположности, контраста, контрадикторности, несходства, несоответствия и противодействия. Выделяются и анализируются три семантических типа сложных предложений: противительно-уступительные, противительно-сопоставительные и противительно-ограничительные. Мақалада қарсылықты қарым-қатынасты “and” жалғаулығымен құрастырылған күрделі сөйлемдер қарастырылады. Қарсылықты қарым-қатынас қарама-қарсылық, контраст және контрадикторлық логикалық-грамматикалық мағынасы бар күрделі категория ретінде қарастырылады. Бұл құрылымдардың үш семантикалық типтері бөлініп талданады: қарсылықты-шегінімді, қарсылықты-салыстырмалы және қарсылықтышектемелі. Аталмыш семантикалық типтер өзгеше лексикалық және грамматикалық ерекшеліктермен және олардың әңгіме дамуында қатысу деңгейімен сипатталады. Зерттелген сөйлем түрі қарсылықты қарым-қатынастың эксплициттік маркері “but” жалғаулығымен құрастырылған күрделі сөйлемдермен салыс- тырылды. Салыстыру нәтижесінде анықталған айырмашылықтар семантикалық және прагматикалық болып табылады: “but” пен құрастырылған сөйлемдер күрделі мағына спектрін білдіреді, бірақ “but” жалғаулығы субъективтік тұрғыдан маңыздырақ ақпаратты белгілейді, ал “and” жалғаулығы әңгіменің прогрессивті түрде дамуын нығайтады.