Мифопоэтический анализ романа А. Жаксылыкова «Поющие камни». А. Жақсылықовтың «Əнші тастар» атты романына аңыз əрі ақындық тұрғыдан талдау.

Аннотация

Приведенный в статье анализ архетипических комплексов позволяет дешифровать подтекстовую информацию, заложенную в романе А. Жаксылыкова, и выйти на идейно-тематический уровень произведения. Предпринята попытка интертекстуального рассмотрения архетипов с целью декодирования потенциальных смыслов текста. В качестве базовых архетипов выбраны архетип ребенка (детства) и эсхатологический архетип Мирового Змея, которые создают единую апокалиптическую модель. Эта модель значима как авторское видение будущего, связанного с экологической катастрофой земли и личности. Автор статьи выходит на концепцию панвитализма, согласно которой все сущее наделено душой и взаимосвязано. Таким образом, А. Жаксылыков выступает адептом новой для казахстанской прозы философской концепции. Мақалада берілген архетиптік жинақтарға жасалған талдау А. Жақсылықовтың романына негізделген мəтін астарындағы ақпаратты айқындауға, сондай-ақ шығарманың ой-тақырыптық деңгейіне шығуға мүмкіндік береді. Мəтіннің əлеуетті мағыналарын ашу мақсатында мəтінаралық қарастыру ісі қолға алынды. Негізгі іргелі архетиптер ретінде біркелкі апокалиптикалық үлгіні қалыптастыратын баланың (балалық шақтың) архетипі жəне Левиофанның эсхатологиялық архетипі таңдап алынды. Аталмыш үлгі жер мен жеке тұлғаның экологиялық алапатпен байланысты келешекті авторлық тұрғыдан тани білуімен маңызды. Автор панвитализм тұжырымдамасын тілге тиек етеді, аталып отырған тұжырымдамаға сəйкес барлық жаратылысқа жан берілген де олар өзара бір-бірімен байланысты болып келеді. Міне, осылайша, А. Жақсылықов қазақ прозасы үшін жаңа болып табылатын пəлсапалық тұжырымдаманың апологеті (мысалы) ретінде көрінеді.