Техникалық мәтіндерді аударудың ерекшеліктері: мәселелер мен стратегиялар

Аннотация

Жаһандық технологиялық дамудың аясында техникалық мәтіндерді дәл әрі нақты аудару – халықаралық ынтымақтастық пен білім алмасуды қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Бұл зерттеуде ағылшын тілінен қазақ және орыс тілдеріне техникалық мәтіндерді аудару барысында туындайтын мәселелер мен қолданылатын стратегиялар талданады. Зерттеудің мақсаты – ғылыми мазмұнның түрлі тілдерде қалай сақталып, бейімделетінін немесе ішінара өзгеріске ұшырайтынын анықтау. Осы мақсатта “Practical Electronics for Inventors” кітабынан таңдап алынған үзінділер мен олардың қазақ және орыс тілдеріндегі аудармалары сапалық, сипаттамалық және салыстырмалы әдістер арқылы талданды. Зерттеу барысында техникалық терминологияға, күрделі атаулы тіркестерге, символдық белгілерге және техникалық дискурсқа тән синтаксистік құрылымдарға ерекше назар аударылды.

Зерттеу нәтижелері стандартталған терминологияны аударуда дәлме-дәл аударма басым екенін көрсетті, бұл аударманың нақтылығы мен бірізділігін қамтамасыз етеді. Ал грамматикалық үйлесімділік пен аударма тілінің табиғи ритмін сақтау үшін модуляция мен транспозиция жиі қолданылады. Қазақ тіліндегі аудармалар, әдетте, ана тілінің синтаксистік нормаларына сай семантикалық бейімдеулерді қолданса, орыс тіліндегі аудармалар академиялық талаптарға сай болу үшін нақтылаушы элементтерді жиі енгізеді.

Теориялық тұрғыда бұл зерттеу көптілді техникалық аударма үдерісінде шешім қабылдау механизмдерін ашып көрсету арқылы аударматану саласына маңызды үлес қосады. Ал практикалық жағынан бұл жұмыс аудармашыларды даярлау ісіне көмектесіп, стратегияларды икемді таңдаудың, контексті ескерудің және терминологияны тиімді басқарудың маңыздылығын айқындайды. Алынған нәтижелер кәсіби және білім беру салаларындағы техникалық аудармалардың сапасы мен сенімділігін арттыруға ықпал ете алады.

Түйін сөздер: техникалық аударма, аударма стратегиялары, дәлме-дәл аударма, көптілді аударма, терминологияны басқару.